Belang van het kind

Het belang van het kind vormt een belangrijk basisprincipe van het Verdrag voor de Rechten van het Kind (VRK). Maar, wat betekent dit ‘belang’ precies? Hoe kan men bepalen wat in het belang van een individueel kind is? En verschillen de belangen van kinderen onderling? Hoe kunnen de belangen van kinderen verzoend worden met de belangen van anderen? Deze vragen staan centraal in KeKi’s thematische benadering van ‘het belang van het kind’.

Stappenplan Belang van het Kind: in 5 stappen naar een beslissing in het belang van het kind

KeKi ontwikkelde in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media een stappenplan over het belang van het kind, gericht naar actoren in Vlaanderen die beroepsmatig of vrijwillig werken met kinderen en jongeren in diverse professionele contexten 

Over het stap­pen­plan

Het stappenplan biedt een kader voor de beoordeling en de bepaling van het belang van het kind in specifieke situaties. 

Het stappenplan:

  • geeft inzicht in de verschillende stappen om tot een kwaliteitsvolle beslissing in het belang van het kind te komen.
  • ondersteunt jou als praktijkwerker om het belang van het kind af te wegen tegenover belangen van andere betrokkenen bij het nemen van een beslissing.
  • benadrukt de noodzaak om kinderen en jongeren te betrekken bij beslissingen die hen aanbelangen.
  • is generiek en kan dus toegepast worden op alle soorten thema’s en binnen diverse werkingen en organisaties. Het stappenplan kan waar nodig worden aangepast om aan te sluiten bij jouw specifieke werking of organisatie.
  • zet aan tot reflectie en dialoog om zo samen met kinderen en jongeren en andere praktijkwerkers een leerproces aan te gaan.

 

Voor wie?

Het stappenplan is ontworpen voor praktijkwerkers in Vlaanderen in diverse professionele contexten (zoals jeugdhulp, onderwijs, jeugdwerk en justitie), betrokken bij beslissingen waar een individuele minderjarige of een kleine groep minderjarigen (bv. broers en zussen, een klasgroep, een jongerengroep in een jeugdorganisatie) bij betrokken is. Het stappenplan is dus van toepassing voor alle beslissingen met betrekking tot personen jonger dan 18 jaar.  

 

 

 

 

Wan­neer ge­brui­ken?

Het stappenplan wordt bij voorkeur voorafgaand aan elke vraag, situatie, handeling en actie ingezet. Dit neemt niet weg dat je ook tijdens een proces het stappenplan alsnog kan volgen om na te gaan waar je nog kan bijsturen. Na afloop van een genomen beslissing geeft het stappenplan dan weer aanleiding om grondig te evalueren en terug te blikken op de weg die je met kinderen en jongeren hebt afgelegd en hoe je, op basis van die ervaring, toekomstige beslissingen (anders) zou willen aanpakken. Zo kan je het stappenplan bijvoorbeeld inzetten tijdens super- of intervisiemomenten met collega’s of andere praktijkwerkers.

 

 

 

Waar­om ge­brui­ken?

 Door aan de slag te gaan met het stappenplan, krijg je een beter begrip van de noden en de rechten van de minderjarigen waarmee je rekening moet houden. Kortom, je neemt betere beslissingen. Als je het stappenplan gebruikt:

  • werk je aan de realisatie van alle kinderrechten.
  • vermijd je willekeurige keuzes, die niet enkel vertrekken vanuit wat jij het beste vindt voor de minderjarige.
  • neem je heel wat verschillende elementen die een rol spelen in het leven van minderjarigen mee in rekening, en kijk je dus vaak veel breder naar hun leefwereld.
  • krijg je directe input van de minderjarige en krijg je de kans om feedback te verzamelen over jouw werkwijze en eventuele vooronderstellingen die je hebt. 
  • denk je na over een duurzame en stabiele leef- en opvoedingssituatie van de minderjarige.

 

 

Hoe ge­brui­ken?

Het stappenplan omvat vijf stappen met telkens verschillende bijkomende vragen. Het is noodzakelijk om alle stappen in de vooraf bepaalde volgorde te doorlopen. Soms kan het echter ook zinvol zijn om een bepaalde stap of vraag meermaals tijdens het proces op te nemen. Dit stimuleert tijdige evaluatie of bijsturing om het proces in de gewenste richting te doen verlopen. De verschillende onderdelen van de het stappenplan zijn:

  • Stap 1: Garandeer de basisprincipes
  • Stap 2: De minderjarige centraal 
  • Stap 3: De situatie en de vraag
  • Stap 4: De analyse en de afweging
  • Stap 5: De beslissing

Aan de slag met het stap­pen­plan!

Download hier de volledige handleiding, het stappenplan (infografiek) en een handig invulrooster dat je helpt bij het beantwoorden van de vragen bij stap 4.

Ook op de website van het Departement CJM, vind je alle materiaal. 

Vragen over dit stappenplan? Contacteer ellen.vanvooren@keki.be

Publicaties

 Naar aanleiding van het beleidsadvies over het Belang van het Kind, dat in 2019 verscheen, schreef KeKi een bijdrage voor Jeugdrecht.be. Dit artikel gaat dieper in op wat het belang van het Kind betekent en hoe dit in een Vlaamse context wordt toegepast. Klik hier om het te lezen. 

Onderzoek

van Hooijdonk E. (2015). Children's best interests between theory & practice - Discussing a report by the Children's Rights Knowledge Centre, A contribution to the publication of the congress, Gent: Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (summary) (full publication)

Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (2014), Children’s best interests between theory & practice - A discussion of commonly encountered tensions and possible solutions based on international best interests practices and policy strategies since 2004, Gent: Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (rapport)

Beleidsadvies

In opdracht van de Vlaamse Overheid onderzocht KeKi hoe inspiratie kan worden gevonden in onderzoek en de praktijk in het concreet bepalen van ‘het belang van het kind’. Het onderzoek en het beleidsadvies dat hiertoe wordt uitgewerkt, werd gebruikt in de Europese ‘child best interests’ conferentie die de Belgische, Waalse en Vlaamse overheid organiseerden naar aanleiding van de 25ste verjaardag van het VRK.

Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (2014), Children’s best interests between theory & practice - Recommendations or discussion topics based on international best interests practices and policy strategies since 2004, Gent: Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (advies)

Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (2017), Startpunt van een vertaling voor Vlaanderen Algemene Commentaar nr. 14 (2013) VN-Comité voor de Rechten van het Kind op het recht van het kind om zijn of haar belang een eerste overweging te laten vormen (art. 3, par. 1 Kinderrechtenverdrag). Gent: Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (advies).

Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (2019), Belang van het Kind Aanzet tot concretisering naar een Vlaamse context. Gent: Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (advies)