Geweld tegen kinderen (*)

De bescherming van het kind tegen alle vormen van geweld is een grondrecht dat wordt gewaarborgd door het Kinderrechtenverdrag, het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie en andere internationale mensenrechtenverdragen en -normen. Geweld tegen kinderen blijft echter een relatief verborgen probleem en veel misbruiksituaties worden niet opgemerkt. Hoewel het meeste geweld tegen kinderen plaatsvindt in de thuisomgeving, lopen sommige kinderen een verhoogd risico op geweld vanwege structurele factoren. Doeltreffende coördinatie en samenwerking in geïntegreerde en multidisciplinaire systemen voor kinderbescherming wordt op Europees niveau aanbevolen als de beste praktijk. Het waarborgt dat verantwoordelijken samenwerken om enerzijds geweld te voorkomen en anderzijds te interveniëren wanneer kinderen gevaar lopen en/of geweld ervaren. 

Europese projecten

Participatie voor Bescherming (Participation for Protection, P4P) - Komen tot een geïntegreerde en multidisciplinaire kindgerichte benadering van minderjarige slachtoffers van geweld

Coördinatie: Dr. Siobhan McAlister, Queens University of Belfast (UK)

Onderzoekers: Katrien Herbots en Sara Lembrechts 

Promotoren: prof. dr. Stefaan Pleysier en prof. dr. Johan Put (Leuvens Instituut voor Criminologie, KU Leuven)

Projectduur: 1 december 2017 tot 30 november 2019

Doelstelling project:  de opvattingen en de ervaringen van kinderen en jongeren omtrent geweld integreren in vormingsprogramma’s

Overige partnersLudwig Boltzmann Institut für Menschenrechte Forschungsverein (AUT), Hochschule Rheinmain (DEU), National University of Ireland Galway (IRL), Universitatea Babes Bolyai (ROU), Include Youth (UK) en University of Nottingham (UK)

 

KeKi is samen met het Leuvens Instituut voor Criminologie (LINC), partner in een Europees onderzoeksproject, gecoördineerd door de Queens University van Belfast (UK). De overige partnerlanden zijn Duitsland, Oostenrijk, Republiek Ierland en Roemenië. Het project heeft als doel om tot een geïntegreerde en multidisciplinaire kindgerichte benadering van minderjarige slachtoffers van geweld te komen, het verhogen van de kennis van meldingsmechanismen en ondersteuningsstructuren bij kinderen en jongeren en het verbeteren van hun behandeling en betrokkenheid bij diensten en systemen in Europa. Hiervoor worden opleidingsprogramma's omtrent kinderbescherming en jeugdhulp ontwikkeld voor professionals die werken met kinderen en jongeren. Dit EU-project vertrekt vanuit een kinderrechtenmodel waarbij kinderen en jongeren doorheen het hele proces worden betrokken via Children and Young People Advisory Groups (CYPAG’s)

Deze kinderen en jongerenadviesgroepen bestonden uit Noord-Ierse jongeren tussen zowel 10 tot 12 jaar als tussen 14 en 16 jaar en kwamen van de St Ita’s Primary School, Include Youth’s Give and Take Programme en Newstart Education Centre. Zij stonden mee aan het stuur van het onderzoeksproject en werden doorheen het hele proces betrokken: van het opstellen van de bevraging, het uittekenen van het draaiboek van de werkgroepen, tot en met de opmaak en verspreiding van het uiteindelijke eindresultaat. De samenstelling en begeleiding lag in handen van het Children’s Rights Centre en Inlcude Youth, een Noord-Ierse organisatie die kwetsbare kinderen een stem geeft in beleid, praktijk en onderzoek.

Wat betreft het onderzoek zelf, namen meer dan 1300 kinderen en jongeren tussen de leeftijd van 8 en 18 jaar binnen de zes partnerlanden deel aan het onderzoek. Het onderzoek verliep in twee stappen: eerst via een algemene bevraging op school en daarna via het houden van werkgroepen met kinderen en jongeren die een groter risico lopen om met geweld in aanraking te komen. Voor het project werden de volgende situaties geïdentificeerd: jeugdhulp, jeugddelinquentie, intra-familiaal geweld, woonachtig zijn in politieke conflictgebieden, migranten en vluchtelingen, Roma- of Travellers-gemeenschap en LGBTQ-jongeren.

Steeds was de insteek drieledig: (1) het begrip geweld uitdiepen, (2) identificeren welke personen als hulp- of steunfiguren in beeld komen wanneer er sprake is van geweld en (3) welke eigenschappen en attitudes vinden kinderen en jongeren belangrijk bij deze personen. In de werkgroep werd een vierde dimensie toegevoegd door dieper in te gaan op geweld-gerelateerde kinderrechten.

Het project is ontstaan vanuit de overtuiging dat de vele opleidingsmiddelen die er zijn voor studenten en professionals die werken met kinderen die geweld ervaren of hiervoor risico lopen, vaak worden ontwikkeld door volwassenen en dus vanuit een volwassen perspectief. Het P4P-team wilde uitdrukkelijk uitgaan van het perspectief van kinderen en jongeren.

Danzij alle informatie die kinderen en jongeren ons hebben verstrekt, door middel van bevragingen en werkgroepen, en samen met de twee adviesgroepen van kinderen, werden de volgende middelen ontwikkeld:

Een opleidingspakket, inclusief handleiding, met vier modules over de belangrijkste thema’s die kinderen en jongeren aanreiken:

Een handleiding voor begeleiders voor zij die werkgroepen willen houden met kinderen en jongeren en op een ethische, respectvolle en aangepaste manier willen werken rond het thema ‘geweld’.

Een checklist gebaseerd op de opvattingen van kinderen en jongeren over wat zij ervaren als een 'goede' of effectieve betrokkenheid bij hulp-, dienstverlening en/of ondersteuning. Professionals kunnen dit gebruiken om hun eigen praktijk vanuit het perspectief van een kind/jongere te beoordelen.

Aanvullende bronnen: In de loop van het onderzoek hebben we heel wat informatie verzameld dat door professioneles, vormingsinstanties of studenten kan worden gebruikt om hun werk en hun praktijk te informeren. Dit omvat:

Hulpbronnen voor kinderen en jongeren:

  • een kindvriendelijke samenvatting van de scholenbevraging (landspecifiek);
  • een informatieblad met meer duiding over wat geweld is, wie kan helpen en contactgegevens van de meest belangrijke instanties als ze zich willen informeren, geweld melden... Dit is ontworpen door de adviesgroepen als een manier om andere kinderen en jongeren te informeren;
  • een korte animatie-video in coproductie met kinderen en jongeren, hier te vinden. 

Voor meer info: info@keki.be

Opdrachtgever: Europese Unie – Directoraat-Generaal Justitie en Consumentenzaken

   

DISCLAIMER: De inhoud van dit project geeft alleen de mening van de auteurs weer en is hun eigen verantwoordelijkheid. De Europese Commissie aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid voor het gebruik van deze informatie.