Justitie en jeugdhulp (*)

Kinderen en jongeren kunnen op verschillende manieren in contact komen met justitie en jeugdhulp. Kinderrechten spelen op dit vlak een pertinente rol. Vooral de ontwikkeling van een kindvriendelijk systeem waarin kinderen hun stem kunnen laten horen, staat hierbij centraal.

Jeugddelinquentie

Onderzoek en publicaties

Asselman, H. m.m.v.  Goedseels, E., Herbots, K., Pleysier, S., Put, J, Ravier, I. en Van Keirsbilck, B. (2018), Naar een aanpak van jeugddelinquentie in Brussel. Aanbevelingen voor de hervorming van het Brussels jeugddelinquentierecht, DEI, CIDE, KeKi, KU Leuven-LINC en NICC, Brussel, 64p.

  • Sinds de zesde staatshervorming (2011) is ook de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) van Brussel grotendeels bevoegd voor de aanpak van jeugddelinquentie. Op vraag van het Verenigd College organiseerden het Centre Interdisciplinaire des droits de l’enfant (C.I.D.E.) en het Kenniscentrum Kinderrechten (KeKi), in samenwerking met Défense des Enfants International (DEI) – Belgique, het Leuvens Instituut voor Criminologie (KU Leuven - LINC) en het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC), op 15 januari 2018 een seminarie betreffende de hervorming van het Brusselse jeugddelinquentierecht. Het rapport met aanbevelingen kan je hier lezen.

Herbots, K., De Schepper, T. en Rom, M. (2017) “Het strafregister bij jeugddelinquentie: wie niet weg is, is gezien”, Tijdschrift voor Jeugd en Kinderrechten, nr. 4, 307-331.

Lembrechts, S. (2017) “Forumtekst. In de ban van verbinding – Een plaats voor videoconferentie in het nieuwe jeugdrecht?”, Tijdschrift voor Jeugd en Kinderrechten, nr. 4, 332-340.

  • Sinds de zesde Staatshervorming is Vlaanderen grotendeels bevoegd voor de aanpak van jeugddelinquentie. In de aanloop naar een Vlaams jeugdrecht wenste de Vlaams overheid zich te laten inspireren door de meest recente wetenschappelijke inzichten. Na een onderzoeksoproep van het Agentschap Jongerenwelzijn werkten onderzoeksgroepen binnen de KU Leuven, UGent, Vrije Universiteit Brussel en, in onderaanneming, KeKi vzw een gezamenlijk onderzoeksvoorstel uit. Dit  consortium kreeg de overheidsopdracht toegewezen. Het onderzoeksproject liep van 1 juli tot en met 30 september 2015. KeKi werkte mee aan twee deelrapporten, en publiceerde twee artikelen over dit onderwerp.

Consortium van Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek Ugent & Leuvens Insituut voor Criminologie KU Leuven & Crime and Society Youth Justice Vrije Universiteit Brussel & Instituut voor Sociaal Recht KU Leuven & Kenniscentrum Kinderrechten. (2015) Omgevingsanalyse Vlaams Jeugdrecht. (Rapport) (Inleidende tekst door KeKi)

Instituut voor Sociaal Recht KU Leuven & Kenniscentrum Kinderrechten. (2015) Rapport 4 'Het kinderrechtelijk kader'. (Deelrapport 4)

Instituut voor Sociaal Recht KU Leuven & Kenniscentrum Kinderrechten. (2015) Rapport 5 'Jeugdrechtsystemen in vergelijking'. (Deelrapport 5)

Lembrechts, S. en Herbots, K. (2016), “Kinderrechten dagen jeugdrecht uit”, Sociaal Net, 18 februari. (artikel)

Desmet, E., Put , J. (2011). Het Decreet Rechtspositie Minderjarigen: een internationaalrechtelijke toetsing. Tijdschrift voor Jeugdrecht en Kinderrechten,12, (2), 103-120. (artikel)

Desmet, E.,  Put, J. (2011). Het Decreet Rechtspositie Minderjarigen in internationaal perspectief. Gent: Kenniscentrum Kinderrechten vzw. (rapport)

  • In dit onderzoek wordt het decreet ‘rechtspositie minderjarige in de integrale jeugdhulp’ getoetst op basis van vier internationale instrumenten.

Beleidsadvisering

Kenniscentrum Kinderrechten vzw (2017). 'Voorontwerp van decreet jeugddelinquentierecht en het Kinderrechtenkader'. Toetsing van het voorontwerp aan het kinderrechtenluik binnen de Omgevingsanalyse Jeugdrecht (2015).

  • Dit advies en de bijbehorende aanbevelingen werd op eigen inititatief door KeKi uitgebracht. 

Kenniscentrum Kinderrechten vzw (2013). 'Establishing child-friendly justice'. Reflections on how to bring the child forward in the future justice policy of the European Union.

  • Dit advies werd uitgebracht naar aanleiding van ‘Assises de la justice’, twee discussiedagen over de rol van justitie in de Europese Unie, die werden gehouden op 21 en 22 november 2013.

Presentaties

Herbots, K. & Lembrechts, S. (2016). Voicing the child: A children’s rights approach, Milaan, 8 June 2017

  • KeKi gaf een presentatie over het horen van het kind tijdens een 2-daagse training over “Dealing with International Child Abduction Cases” georganiseerd als onderdeel van het Europees Brussels2Family-project. 

Herbots, K. & Lembrechts, S. (2015). Omgevingsanalyse Jeugdrecht. IV. Kinderrechtelijk kader, Brussel, 13 oktober 2015.

  • KeKi gaf deze presentatie op de startvergadering van het traject inzake het maatschappelijk debat over de aanpak van jeugddelinquentie in Vlaanderen, georganiseerd door het Agentschap Jongerenwelzijn

Put, J. (2010). De realisatie van kinderrechten via het Decreet Rechtspositie: een kritische reflectie. Presentatie op de studiedag 'Vier jaar werking van het decreet rechtspositie: realisaties en aanbevelingen', Brussel, 19 november 2010.

  • Deze presentatie gaat over KeKi’s internationaalrechtelijke toets van het decreet rechtspositie minderjarige in de integrale jeugdhulp

Research on Stage

In 2015 ging RoSt op weg met VOS en MOF. Samen met onderzoekers, beleidsmedewerkers en praktijkactoren ging KeKi op zoek naar inzichten over jeugdhulp en jeugddelinquentie. De samenvatting, aanbevelingen en presentaties van deze dag vind je hier.

Vorming

In 2011 organiseerde KeKi samen met zijn partners de postacademische vorming (PAVO) ‘Kinderrechten tussen individuele responsabilisering en maatschappelijke verantwoordelijkheid’. De spanningen tussen de verantwoordelijkheden die kinderrechten met zich mee brengen vormden de rode draad doorheen deze vorming. Tijdens de algemene startdag werden de begrippen ‘responsabilisering’ en ‘verantwoordelijkheid’ verkend. Gedurende de volgende drie vormingsdagen werd het spanningsveld rond verantwoordelijkheid verder onderzocht in een aantal concrete domeinen. Volgende thema's kwamen aan bod: 'baas over eigen lijf en leven', de rechtspositie van jongeren, en de 'harde aanpak' van jeugddelinquentie. Het volledige programma kan je hier vinden.

Jeugdhulp

Onderzoek en publicaties

Herbots, K. (2016), “Samen op weg naar kinderrechten in jeugdhulp en jeugddelinquentie”, Tijdschrift voor Jeugd en Kinderrechten TJK 2016, 54-61. (artikel)

Presentaties

Herbots, K., (2018) De betekenis van kinderrechten voor HCA Oost-Vlaanderen. Een presentatie tijdens het jaarlijks vormingsmoment bij de dienst voor herstelgerichte en constructieve afhandeling Oost-Vlaanderen. 

Herbots, K., (2017) Omgaan met risico’s in de hulpverlening: aansprakelijkheid van de verschillende spelersPresentatie in het kader van het jaarthema 'Beroepsgeheim in de jeugdhulp', georganiseerd door Steunpunt Jeugdhulp (sinds 2018 gefusioneerd met andere steunpunten en samenlevingsopbouw en opgegaan in SAM, Steunpunt Mens en Samenleving, https://www.samvzw.be/ ). 

  • Tijdens de presentatie werden de ontwikkelingen in het juridisch kader rond beroepsgeheim toegelicht, maar werd ook aandacht besteed aan het onderwerp aansprakelijkheid en het ethisch perspectief. KeKi verzorgde het onderdeel over aansprakelijkheid vanuit een juridisch perspectief.